Jak ustalić, co zawiera otrzymany pakiet
Dokument opisany potocznie jako wyrok może składać się z kilku części: rozstrzygnięcia, uzasadnienia, pouczenia oraz dodatkowych poświadczeń. W pakiecie mogą znaleźć się także postanowienia dotyczące innych kwestii w tej samej sprawie. Przed zamówieniem przekładu należy wskazać, które dokumenty są przeznaczone do tłumaczenia i do czego zostaną użyte. Sygnatura, data, nazwa organu i liczba stron pozwalają odróżnić kolejne pisma. Warto zachować kopertę lub odrębny dokument doręczenia, jeśli jego treść również ma być przedmiotem przekładu.
Rozstrzygnięcie zawiera treść decyzji, a uzasadnienie przedstawia jej podstawy i tok rozumowania. Pouczenie informuje o określonych uprawnieniach i sposobie działania. Poświadczenie prawomocności lub inna urzędowa adnotacja może być zamieszczona na osobnej stronie albo dopisana do wydanej kopii. Pominięcie takiej strony zmienia zakres materiału przedstawionego do tłumaczenia. Przy skanowaniu należy więc sprawdzić zarówno ciąg numeracji, jak i odwrotną stronę kart. Jeśli odbiorca potrzebuje tylko wskazanej części, zakres powinien być oznaczony, aby przekład nie był przedstawiany jako tłumaczenie całego dokumentu.
Doręczenie w sprawie karnej: art. 72 § 3
Oskarżonemu niewładającemu polskim w wystarczającym stopniu dokumenty określone w art. 72 § 3 KPK doręcza się z tłumaczeniem. Przepis wymienia postanowienia o przedstawieniu, uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie. Ograniczenie do ogłoszenia przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie jest możliwe za zgodą oskarżonego, jeśli orzeczenie nie podlega zaskarżeniu. [1] W praktyce ważne jest więc ustalenie rodzaju otrzymanej decyzji, jej etapu oraz formy przedstawienia treści, zamiast utożsamiać każde ustne objaśnienie z pisemnym przekładem doręczanego dokumentu.
Dyrektywa 2010/64/UE reguluje przekład dokumentów istotnych dla obrony. Wskazuje w szczególności decyzje o pozbawieniu wolności, zarzut lub akt oskarżenia oraz wyrok. Pozwala pominąć fragmenty nieistotne dla zrozumienia sprawy, a pod określonymi warunkami zastosować ustny przekład lub ustne streszczenie bez naruszenia rzetelności postępowania. [3] Przy zgłoszeniu problemu z otrzymanym dokumentem warto zatem określić brakującą część i jej związek z rozumieniem decyzji. Prywatnie zamówiony przekład do innego celu powinien być odróżniony od przekładu zapewnianego w ramach tych uprawnień procesowych.
Nakaz karny i znaczenie rozstrzygnięcia
W sprawie Sleutjes, C-278/16, TSUE uznał niemiecki nakaz karny wydany przez sędziego w uproszczonej procedurze za dokument istotny w rozumieniu dyrektywy, wymagający pisemnego przekładu dla oskarżonego nieznającego języka postępowania. [4] Znaczenie orzeczenia wynika z funkcji tego dokumentu: zawierał rozstrzygnięcie, wobec którego osoba miała podjąć decyzję procesową. Nie należy rozszerzać tej tezy na wszystkie pisma w każdej sprawie. Pokazuje ona natomiast, że nazwa dokumentu i skrócony tryb jego wydania nie przesądzają o braku potrzeby przekładu.
Przy tłumaczeniu decyzji należy zachować to, czego rozstrzygnięcie dotyczy, kto jest jego adresatem oraz jakie obowiązki lub uprawnienia zostały określone. Ważne są również warunki, terminy wskazane w samym tekście i relacja między poszczególnymi punktami. Kwota zasądzona, kwota kosztów oraz odsetki powinny być wyraźnie odróżnione. Jeżeli dokument obejmuje kilku oskarżonych albo kilka żądań, przekład musi zachować przyporządkowanie każdego punktu do właściwej osoby lub kwestii. Numeracja ułatwia powiązanie tłumaczenia z rozstrzygnięciem i późniejszym uzasadnieniem jego poszczególnych części.
W rozstrzygnięciach pieniężnych warto sprawdzić powiązanie każdej kwoty z jej tytułem oraz adresatem. Dokument może odrębnie określać należność główną, koszty, obowiązek zwrotu określonej sumy i odsetki za wskazany okres. W przekładzie należy zachować walutę, zapis liczbowy i warunki opisane przy danym punkcie. Jeżeli tekst zawiera kwotę zapisaną jednocześnie cyframi i słownie, rozbieżność między nimi powinna być odtworzona jako cecha dokumentu, a nie samodzielnie usunięta. Podobnie należy zachować odwołanie do wcześniejszego punktu lub załącznika. Dla odbiorcy ważne jest ustalenie, czy wskazanie odnosi się do wszystkich stron, jednej osoby czy konkretnego świadczenia. Przy zamówieniu przekładu częściowego trzeba zatem sprawdzić, czy tłumaczony punkt nie zależy od definicji albo ustalenia umieszczonego w innej części tego samego orzeczenia.
Terminologia prawna i nazwy instytucji
Polskie określenia procesowe nie zawsze mają odpowiednik o identycznym zakresie w ukraińskim systemie. Przekład powinien odtwarzać funkcję pojęcia w danym dokumencie, a nie podmieniać instytucję na podobnie nazwaną. Rozróżnienie wyroku, postanowienia, zarządzenia i uzasadnienia pomaga zrozumieć strukturę sprawy. Istotna jest konsekwencja terminologiczna w całym pakiecie. Ten sam termin powinien pozostawać powiązany z tą samą funkcją, chyba że kontekst dokumentu wymaga odróżnienia znaczeń. Wtedy wyjaśnienie powinno ujawniać źródło różnicy, zamiast wprowadzać pozorną jednolitość wszystkich określeń.
Fernando Prieto Ramos omawia interdyscyplinarny zakres badań nad przekładem prawnym i znaczenie kontekstu prawnego dla opisu tej dziedziny. [5] W praktyce przygotowania przekładu orzeczenia potrzebne są przede wszystkim dane z samego dokumentu: organ, rodzaj sprawy, podstawa wskazana w rozstrzygnięciu i odwołania do innych decyzji. Numery artykułów i sygnatur należy zachować, aby czytelnik mógł zidentyfikować powołane źródło. Nazwa sądu lub prokuratury powinna pozostawać związana z rzeczywistą jednostką, także wtedy, gdy przekład jest przeznaczony dla odbiorcy poza Polską.
Przy przekładzie na ukraiński warto rozróżnić wyrok w sprawie karnej, wyrok w sprawie cywilnej oraz postanowienie sądu i postanowienie organu postępowania. Ich nazwy należy dobrać z uwzględnieniem funkcji i autora dokumentu. Nie oznacza to przypisania polskiemu rozstrzygnięciu skutków przewidzianych dla podobnie nazwanej instytucji ukraińskiej. Oznaczenie sądu, sygnatura i podstawa wskazana w tekście pozostają punktem odniesienia dla czytelnika.
Wersje, sprostowania i urzędowe adnotacje
W aktach mogą występować projekt, niepoświadczony wydruk, wydana kopia oraz dokument z późniejszą adnotacją. Należy wskazać, którą postać przekazano do tłumaczenia. Ustawa zawodowa wymaga, aby w poświadczonym przekładzie określić, czy sporządzono go z oryginału, tłumaczenia czy kopii, oraz czy podstawa była poświadczona i przez kogo. [2] Takie oznaczenie dotyczy materiału rzeczywiście przedstawionego tłumaczowi. Sam plik ze skanem nie powinien być opisany tak, jakby tłumacz miał wgląd w papierowy oryginał, którego nie otrzymał do sprawdzenia.
Jeśli po wydaniu orzeczenia pojawiło się sprostowanie, dodatkowe postanowienie lub uzupełnienie, trzeba przekazać je wraz z dokumentem, do którego się odnosi. Przy dwóch wersjach o tej samej sygnaturze warto podać daty i wskazać różnice. Zapis na marginesie, pieczęć i podpis mogą zawierać informację istotną dla identyfikacji wydanej kopii. Nieczytelność należy rozpoznać na etapie przygotowania, zamiast rekonstruować oznaczenie z przypuszczenia. Ponowny skan danego fragmentu powinien zachować jego położenie na stronie, aby można było przyporządkować go do właściwego dokumentu.
Zakres zlecenia i wykorzystanie przekładu
Odbiorca może potrzebować pełnego orzeczenia z uzasadnieniem albo określonej części do wskazanego celu. W zamówieniu należy nazwać dokumenty i strony, a przy fragmentach zaznaczyć, że przekład będzie częściowy. Warto określić wymagany termin przekazania i formę: papierową lub elektroniczną. Ustawa dopuszcza elektroniczne poświadczenie przez tłumacza przysięgłego przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. [2] To inna forma niż zwykły skan papierowego tłumaczenia. Wybór powinien odpowiadać wymaganiom konkretnego odbiorcy, dlatego informacja o sposobie składania dokumentów jest przydatna już przy wycenie.
Daty znajdujące się w orzeczeniu, pouczeniu i dokumentach doręczenia należy wiernie rozdzielić w przekładzie. Data wydania nie jest tym samym oznaczeniem co data nadania lub odbioru. Jeżeli tekst zawiera wskazanie terminu albo sposobu jego liczenia, trzeba zachować warunki tego wskazania. Przy zamówieniu warto podać datę, do której dokument ma być przedstawiony odbiorcy, i źródło tej informacji. Tłumaczenie powinno zachować treść pouczenia oraz nazwy środków zaskarżenia, tak aby można było odnieść je do właściwego dokumentu i postępowania.
Pytania i odpowiedzi
Czy przekład wyroku obejmuje automatycznie uzasadnienie?
Zakres należy ustalić na podstawie przekazanych dokumentów. Jeśli potrzebne jest uzasadnienie, trzeba dołączyć wszystkie jego strony i wskazać je w zamówieniu. Podobnie należy postąpić z pouczeniem, sprostowaniem oraz adnotacją o prawomocności. Sam tytuł pliku nie określa kompletności pakietu.
Czy można zamówić przekład tylko określonych punktów?
Można uzgodnić przekład oznaczonego fragmentu, z jasnym wskazaniem częściowego zakresu. Należy sprawdzić wymagania odbiorcy i zachować dokument źródłowy z otoczeniem tłumaczonych punktów. Odwołania do załączników lub innych części mogą być potrzebne do prawidłowego zrozumienia fragmentu.
Czym różni się skan od elektronicznego tłumaczenia poświadczonego?
Skan przedstawia obraz papierowego dokumentu. Elektroniczne poświadczenie przewidziane w art. 18 ust. 1a ustawy zawodowej wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego tłumacza przysięgłego. Przy zamówieniu trzeba ustalić, którą formę przyjmuje odbiorca oraz jak dokument zostanie mu przekazany. [2]