Język ukraiński · TP/27/17 · Kraków i cała Polska+48 883 040 483
VADYM REKELTłumacz przysięgły języka ukraińskiego
Poradnik · Stan cywilny

Ukraińskie akty stanu cywilnego: tłumaczenie i transkrypcja w Polsce

W sprawach dotyczących urodzenia, małżeństwa i zgonu ważny jest rodzaj zagranicznego dokumentu oraz czynność, do której zostanie użyty. Polski urząd może potrzebować aktu, wyciągu z rejestru albo dodatkowego rozstrzygnięcia. Urzędowe tłumaczenie i transkrypcja do polskiego rejestru mają odrębne podstawy. Uporządkowanie dokumentów przed zleceniem pozwala zachować ich wzajemny związek, poprawnie zapisać nazwiska i objąć przekładem wszystkie istotne adnotacje.

Świadectwo, wyciąg i dokument uzupełniający

Ukraińskie dokumenty dotyczące stanu cywilnego mogą mieć postać świadectwa lub wyciągu z rejestru. Ich treść trzeba odczytać według wystawcy i zakresu danych. Dokument o narodzinach potwierdza inne okoliczności niż dokument o zmianie nazwiska lub zawarciu małżeństwa. W zleceniu warto podać pełną nazwę posiadanego pisma, datę wydania i cel przedłożenia. Pozwala to określić, czy urząd oczekuje właśnie tego rodzaju dokumentu oraz czy potrzebny jest dodatkowy egzemplarz.

Komplet należy rozpatrywać chronologicznie. Akt urodzenia, dokument małżeństwa i późniejsza zmiana nazwiska mogą łącznie identyfikować osobę. Jeżeli w aktach znajduje się adnotacja o rozwodzie, trzeba ustalić, jaki dokument stanowił jej podstawę i czego wymaga odbiorca. Przekład zachowuje treść każdego źródła oraz jego daty. Warto przesłać do wstępnego przeglądu wszystkie posiadane pisma, zaznaczając, które są przeznaczone do tłumaczenia, a które tylko wyjaśniają związek między danymi.

Urzędowe tłumaczenie na potrzeby USC

Art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego określa zasady przedstawiania zagranicznych dokumentów z urzędowym tłumaczeniem na język polski. Przepis wymienia tłumacza przysięgłego wpisanego na polską listę, odpowiednio uprawnionego tłumacza z państwa UE lub EOG oraz konsula. [1] Przed zamówieniem sprawdza się wymagania dotyczące konkretnej czynności, rodzaju dokumentu i ewentualnej szczególnej podstawy. Odbiorcy warto przekazać pełną nazwę dokumentu oraz informację o jego wystawcy i formie.

Tłumaczenie obejmuje dane z zasadniczych rubryk, czytelne pieczęcie, poświadczenia i adnotacje. Dokument z zapisami na odwrocie wymaga udostępnienia także tej strony. Przy odpisie lub wcześniejszym tłumaczeniu opisuje się podstawę i poświadczenie zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Wskazuje się, czy dokument powstał z oryginału, tłumaczenia lub odpisu, oraz czy wcześniejszy przekład lub odpis był poświadczony i przez kogo. [2]

Co oznacza transkrypcja zagranicznego aktu

Art. 104 ust. 1 przewiduje przeniesienie zagranicznego dokumentu, który jest dowodem zdarzenia i jego rejestracji, do polskiego rejestru stanu cywilnego. Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści w sensie językowym i formalnym. Ustawa określa także wymagania dotyczące dokumentu źródłowego oraz osób uprawnionych do złożenia wniosku. [1] Dlatego w rozmowie z USC trzeba rozróżnić przedstawienie zagranicznego dokumentu z tłumaczeniem od złożenia wniosku o jego transkrypcję.

Przypadki obligatoryjnej transkrypcji z art. 104 ust. 5 dotyczą określonych sytuacji obywatela polskiego, między innymi związanych z wcześniej zarejestrowanym polskim aktem, dokumentem tożsamości lub numerem PESEL. Nie jest to ogólny obowiązek dotyczący każdego ukraińskiego aktu przedstawianego w Polsce. Przy wniosku warto uzyskać od USC listę wymaganych załączników i ustalić, jaki dokument pozostaje w aktach. Po dokonaniu transkrypcji wydawany jest polski odpis, co stanowi dalszy etap procedury urzędowej. [1]

Imiona, nazwiska i nazwisko rodowe

Podstawę zapisu imion i nazwisk w przekładzie określa art. 14 ust. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Przy alfabecie innym niż łaciński uwzględnia się dokument podróży lub jego kopię, a przy ich braku reguły pisowni państwa pochodzenia dokumentu. [2] W praktyce należy przekazać odpowiednie strony dokumentów podróży osoby, której akt dotyczy. Dla danych rodziców przydatne mogą być również dokumenty pozwalające ustalić ich właściwy zapis.

Prawo o aktach stanu cywilnego zawiera osobne reguły dotyczące rejestracji danych, w tym art. 29, oraz wiernego przeniesienia treści w transkrypcji. Art. 104 ust. 7 przewiduje szczególną możliwość dostosowania pisowni dla obywateli polskich posiadających polskie akty, na ich wniosek. [1] Zakres tego przepisu ustala USC. Tłumacząc akt, zachowuje się nazwisko rodowe i nazwisko po małżeństwie w odpowiednich polach, zamiast zastępować wszystkie historyczne dane obecnym nazwiskiem osoby.

Rozwód i inne późniejsze rozstrzygnięcia

Dokument potwierdzający rozwiązanie małżeństwa może być powiązany z zagranicznym orzeczeniem. Należy ustalić, czy posiadane pismo jest rozstrzygnięciem sądu, dokumentem rejestru czy zaświadczeniem o określonym stanie. Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje w art. 108 sposób wprowadzania wzmianek na podstawie zagranicznych orzeczeń podlegających uznaniu oraz innych wskazanych rozstrzygnięć. [1] Przekazując materiały kancelarii, trzeba wskazać pełną listę dokumentów wymaganą przez USC, w tym ewentualne potwierdzenia dotyczące orzeczenia.

Data wydania pisma, data uprawomocnienia wskazana w źródle i data dokonania wpisu w rejestrze mogą oznaczać różne zdarzenia. Wszystkie trzeba zachować zgodnie z dokumentem. Jeżeli do orzeczenia dołączono osobne poświadczenie, jego treść i związek z orzeczeniem powinny być widoczne w komplecie. Przy adnotacjach odręcznych ważna jest czytelność całego fragmentu. W razie braku dokumentu wskazanego przez urząd lepiej ustalić możliwość jego uzyskania przed zamówieniem przekładu niepełnych materiałów.

Pieczęć, podpis i zwolnienie z legalizacji

Art. 15 polsko-ukraińskiej umowy o pomocy prawnej przewiduje zwolnienie z legalizacji dokumentów spełniających warunki dotyczące właściwego organu, urzędowej pieczęci i podpisu uprawnionej osoby. Obejmuje zakres określony w umowie, dlatego ocenia się konkretny dokument i jego uwierzytelnienie. [3] Przy akcie stanu cywilnego warto sprawdzić nazwę wystawcy, obecność podpisu i pieczęci oraz to, czy przedstawiony egzemplarz jest oryginałem, urzędowym odpisem czy inną postacią materiału.

Zwolnienie z legalizacji nie określa samo w sobie wymaganej postaci przekładu ani zakresu załączników do transkrypcji. Dokumenty te sprawdza się oddzielnie według właściwej procedury. Oficjalne informacje polskiego przedstawicielstwa w Ukrainie opisują przygotowanie zagranicznego aktu urodzenia do transkrypcji. [4] Korzystając z listy, należy dopasować ją do własnej sprawy i właściwego USC. Jeżeli akt zawiera dodatkowe uwierzytelnienie, trzeba przesłać jego pełną treść, aby ustalić, czy również ma zostać przetłumaczone.

Nazwy miejscowości i instytucji

W akcie mogą występować historyczne nazwy miejscowości, jednostek administracyjnych i urzędów. Przekład odzwierciedla informację z daty i treści dokumentu, zachowując możliwość identyfikacji wystawcy. Zmiana nazwy miejscowości lub reorganizacja urzędu może wymagać dodatkowego dokumentu, jeśli odbiorca potrzebuje potwierdzenia. Prawo o aktach stanu cywilnego w art. 30 określa zasady zapisu zagranicznych nazw miejscowości w rejestracji. [1] Nie powinno się utożsamiać nazwy instytucji na pieczęci z późniejszą nazwą jej następcy.

Skróty, oznaczenia rejestru i numery wpisu należy odczytać w kontekście źródła. Umożliwiają powiązanie aktu z konkretną rejestracją zdarzenia. Specjalistyczny charakter przekładu prawnego omawia także Deborah Cao. [5] W pracy z aktami istotne jest zachowanie odrębności nazwy dokumentu, zdarzenia i organu. Jeśli pieczęć wskazuje inną jednostkę niż nagłówek, obie informacje powinny zostać uwzględnione. Ewentualne wyjaśnienia od wystawcy przekazuje się jako osobny materiał, wyraźnie oznaczając jego funkcję w zamówieniu.

Komplet do zamówienia i weryfikacja przed złożeniem

Do wyceny należy przesłać wszystkie strony, rewersy i dołączone poświadczenia, a także nazwę USC, cel i termin sprawy. Trzeba wskazać, czy dostępny jest oryginał oraz ile egzemplarzy przekładu potrzeba. Materiały pomocnicze dotyczące pisowni nazwisk można oznaczyć oddzielnie. Jeżeli urząd żąda konkretnego rodzaju odpisu lub nowszego wyciągu, należy uwzględnić tę informację przed realizacją, ponieważ przekład starszego egzemplarza nie obejmuje zmian naniesionych później w rejestrze.

Przed złożeniem kompletu porównuje się dane osób, numery aktów i zakres załączników z wymaganiami urzędu. Dokumenty o różnych etapach zmiany nazwiska powinny być uporządkowane według dat. Jeśli później wystawiono poprawiony odpis, wymaga on ustalenia nowego zakresu tłumaczenia. Dodatkowe egzemplarze wcześniejszego przekładu zamawia się ze wskazaniem dokumentu i wpisu repertorium. Tak przygotowany zestaw pozwala urzędowi powiązać przekład z przedstawionym źródłem oraz dokumentami dotyczącymi tego samego zdarzenia lub osoby.

Pytania i odpowiedzi

Czy tłumaczenie aktu oznacza jego transkrypcję?

Tłumaczenie przygotowuje tekst zagranicznego dokumentu w języku polskim. Transkrypcję prowadzi USC na zasadach art. 104, przenosząc treść do polskiego rejestru. Są to odrębne czynności z odmiennymi wymaganiami. W zamówieniu należy wskazać, czy przekład jest załącznikiem do wniosku o transkrypcję, czy dokument będzie użyty w innej sprawie. Pozwala to ustalić właściwy zakres i liczbę potrzebnych egzemplarzy. [1]

Co zrobić z nazwiskiem rodowym i nazwiskiem po małżeństwie?

Oba dane zachowuje się w polach wynikających ze źródła. Należy przekazać dokumenty podróży lub ich kopie potrzebne do ustalenia zapisu oraz materiały wyjaśniające zmianę nazwiska, jeśli w komplecie występują różne dane. Nie zastępuje się nazwiska rodowego obecnym we wszystkich dokumentach. Chronologia aktów pomaga odbiorcy ustalić, że dotyczą tej samej osoby, i powiązać informacje o kolejnych zdarzeniach. [2]

Czy można tłumaczyć wyciąg zamiast świadectwa?

Można zlecić przekład posiadanego dokumentu, ale jego przydatność zależy od wymagań odbiorcy i zawartości. Wyciąg i świadectwo mogą mieć różny zakres danych. Przed zamówieniem warto przedstawić USC nazwę i treść posiadanego pisma oraz zapytać, czy odpowiada potrzebnej podstawie. Wycena powinna obejmować wszystkie strony, poświadczenia i adnotacje tego egzemplarza, który rzeczywiście zostanie przedłożony w sprawie.

Jak przygotować akt z adnotacją na odwrocie?

Należy przekazać obraz całego rewersu, nawet jeśli znajduje się tam tylko pieczęć lub krótki zapis. Adnotacja może dotyczyć zmiany danych albo późniejszego zdarzenia. Jeśli jest nieczytelna na skanie, potrzebny jest lepszy obraz lub okazanie dokumentu. Nie usuwa się załączonych poświadczeń ani zszyć. Zakres zlecenia powinien umożliwić przedstawienie pełnej treści aktu i powiązanych z nim urzędowych oznaczeń.

Literatura, orzecznictwo i przepisy

Powiązane usługi i materiały

Uprawnienia kancelarii: język ukraiński · TP/27/17 ↗
Kancelaria Vadym Rekel

Kontakt i wycena tłumaczenia

Zakres, termin i koszt ustalamy przed przyjęciem zlecenia.

ZadzwońZapytaj o wycenę